Występowanie Herkulesa w literaturze

Herkules jest tu nie tylko tym z bogów, który Jowiszowi Optimo Maximo i Junonie Reginae towarzyszy najczęściej. Łączy go z nimi stosunek szczególnie ścisły: jest ich odpowiednikiem na przeciwnym biegunie kręgu bóstw skojarzonych. W napisach imię jego jest ostatnie z imion bogów wielkich: wymieniane są po nim już tylko bóstwa lokalne lub szczególne, jak Genii miejsc i zrzeszeń ludzkich. Na podstawach kolumn i na „kamieniach o czterech bogach“ postać jego zajmuje ścianę przeciwległą do tej, którą zdobi postać Jowisza albo Junony33. Ze nie chodzi tu o zepchnięcie boga hierarchicznie niższego na plan ostatni, ale o wyraz stosunku stałego, dowodzi fakt, że Herkules pozostaje na ścianie tylnej wówczas nawet, gdy wśród wyobrażonych postaci pojawia się bóstwo podrzędne, jak Genius, o ile tylko na ścianie przedniej pomnika widnieje Jowisz albo Juno. Natomiast w tych wypadkach, gdy wyobrażenia tych bóstw naczelnych brak, postać Herkulesa wysuwa się częstokroć na pierwsze miejsce, gdy tak wielkie bóstwa, jak Minerwa albo Mars, zadowalać się muszą ścianami bocznymi. Najwymowniejszym wszakże jest jeden z posągów znalezionych w Trewirze. Wyobraża on Jowisza siedzącego na tronie, którego oparcie zdobi postać gotowego do walki Herkulesa. Władca, optimo máximo hire rządzący w pokoju pokojowym światem, połączony tu jest z groźnym bojownikiem niebian, pogromcą bezbożnego rodu buntowniczych Gigantów. Jowisz i Herkules uzupełniają się nawzajem34.

Ale równolegle z tą rolą towarzysza Jowiszowego Herkules występuje na tymże obszarze – od Sekwany po Ren – w rolach innych, różniących się w zależności od miejsca i okoliczności.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>