WKŁAD CELTÓW W LITERATURZE POWSZECHNEJ

Zagadnienia pozostałe: literatura gnomiczna, prawnicza, naukowa. Echa celtyckie w literaturze powszechnej: postaci, wątki, rekwizyty. Powstanie romansu. O literaturach celtyckich należałoby powiedzieć niejedno jeszcze, by obraz ich nie wypadł jednostronnie, by uwzględnić choćby tylko najbardziej charakterystyczne jego rysy. I tak, nie były tu omówione ani przysłowia, których mamy bogate zbiory, ani tak liczne w utworach wszelkiego rodzaju oraz istniejące samodzielnie maksymy, sentencje, kilkowyrazowe streszczenia, dotyczące rzeczy i spraw najrozmaitszych. Są tam obserwacje obok sformułowań zasad postępowania, są wiadomości historyczne obok zaklęć, wezwań, błogosławieństw. Łączone w triady, zajmują one niepomiernie wiele miejsca w rękopisach średniowiecznych, zwłaszcza w walijskich. Dziś jeszcze włościanin irlandzki czy pasterz szkocki, rybak bretoński czy górnik walijski lubuje się w powtarzaniu i w układaniu krótkich powiedzeń, cenionych tym bardziej, im w mniejszej ilości słów zawarta cięta uwaga, kostyczność czy życzliwość. Zapewne: wszystkie ludy są pod tym względem podobne. Jednakże wśród wielu podobnych Celtowie wybijają się na jedno z najpierwszych miejsc jako twórcy i miłośnicy literatury gnomicznej. Należałoby przeto literaturę tę omówić. Ale czy to możliwe? Mamy wprawdzie pomniki jej rozciągające się w Irlandii i w Walii na przestrzeni tysiąca lat. Wszelako nie badał ich dotychczas nikt. Poza tym, że istnieją, że są liczne i różnorodne, że są niezmiernie interesujące i że można, jak wszędzie zresztą, rozróżnić kilka odmian utworów gnomicz- nych, nikt nie może powiedzieć o nich nic: ani o przemianach tego rodzaju literackiego, ani o powodach tych przemian, ani o warunkach powstawania utworu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>