Rozkwit poezji szkockiej w XVII w. – kontynuacja

Ailt an t-siucair, Okruch cukru, to rola pogody: poranek słoneczny, lato, zapowiada się upał, wieś się budzi do życia – nic więcej, ale dość, byśmy przeżuwali to jako piękno. Pełne barwy i dźwięczne są też Failte na Mór-tir, Pokłon Szkocji, Oran an t-samraidh, Pieśń o lecie, Oran an gheamhraid,

Pieśń o zimie. Mamy wreszcie utwory prawdziwie natchnione, wywołane oddaniem się poety sprawie Stuartów. Oran nam fine- acham Gaelach, Pieśń szczepów gaelijskich i Brosnachadh nam fi- neachan Gaidhealach, Odezwa do szczepów goidelskich, pozyskały poecie tytuł „Tyrteusza rebelii“. Nawet po Culloden121, gdy rozpierzchło się po górskich kryjówkach, co uszło śmierci na polu bitwy i szubienicy po bitwie, gdy na całej Wyżynie zapanował spokój cmentarny, Aleksander MacDonald nie przestaje być wieszczem jakobitów. „Wróć! – woła do pięknej Móragi, która uszła za morza – wróć, stań w gromadzie dziewcząt, przewodź im znów, wdziej suknię czerwoną! My, dziewczęta twoje, oczekujemy“. Trudno pojąć, jak wszędzie węszący zdradę główną agenci Cumberlanda nie przejrzeli tak przezroczystej maski, nie domyślili się, że Mórag – to Karol Edward, dziewczęta – porzuceni przezeń żołnierze, czerwona suknia – mundur. Utwory Aleksandra Mac- Donalda działają tym silniej, że autor unika epitetu, który, gdy jest użyty, osiąga tym większą wyrazistość. Wiersz zawsze muzykalny.

Młodszy nieco Duncan (po gaelsku Donnachadh) Ban Maclntyre (czyt. Makintajr: 1724-1812) może by nawet zdołał przerosnąć Aleksandra Mac- Donalda, tyle ma w sobie szczerego i subtelnego uczucia, gdyby nie !zupełny brak kultury umysłowej. Niepiśmiennym pozostał do końca życia, które poza błyskawicą roku 1745 upłynęło mu szaro, na różnych służbach: był długo łowczym u wielkich panów, w końcu służył w policji miejskiej edynburskiej. Utwory zachowane – jest tego około sześciu tysięcy wierszy – są wszystkie z pierwszej połowy jego życia. Spisane zostały z ust jego i wydane drukiem w 1768 r. Czy tworzył potem – nie wiemy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>