Opowieści cyklu Finna

Opowieści cyklu Finna są mniej dramatyczne niż ulackie. Natomiast cechą ich zwykłą jest uczuciowość, której brak ulackim zarówno w opisie miłości ludzkiej, jak czaru przyrody. Obraz lasu w historii żałosnej o Diarmaidzie i Grain- ne jest jednym ,z najpiękniejszych, które zna jakakolwiek literatura.

Poza tymi dwoma wielkimi cyklami epickimi istnieje szereg pomniejszych oraz opowieści odosobnione, których bohaterami są różni królowie historyczni, jak Loegaire Mac Niaill (panował w r. 431): Muircertach Mac Erca (zm. 512), Diarmaid mac Cerbhaiill (czyt. Kerwajl: zm. 544), Aed mac Ainmiri (zm. 592), Aed Slaine (zm. 607), Mongan mac Fiachna (zm. 625). Na wyróżnienie zasługują: opowieść o śmierci Muircertacha mac Erca – dla piękności swojej, opowieści o Monganie i o Aedzie Slaine – dla wiadomości o wierze Irlandczyków w metempsyehozę. Ale to nie koniec. Obok opowieści o życiu i czynach bohaterów ludzkich istnieją inne, o dawnych bogach. Tworzą one dwa cykle.

Naprzód tzw. „mitologiczny“, a który określić by można było jako teogo- niczny, główną jego treść stanowi bowiem rodowód i następstwo pokoleń bóstw, które przed ludźmi zajmowały kolejno Irlandię tworząc rzeki, jeziora i góry, walcząc z sobą, wreszcie znikając, by ustąpić miejsca nowym przybyszom z krainy bogów i zmarłych. Najwięcej miejsca wśród plemion boskich zajmują, z jednej strony, Tiiatha De Danann (plemiona bogini Danu), wesołe, rozmiłowane w cieple, w muzyce, w, poezji, hojne i przychylne ludziom, z drugiej strony – Fomore (od fo-gamur, „jesień“, dosłownie „pod-zima“), czyli Tuatha De Domnann (plemiona bogini Domnu), posępne, skąpe, lubiące ciemność. Walkę stoczoną między jednymi i drugimi opowiada szczegółowo Cath Maighe Turedh, Bitwa na polu Turę, z której to walki Tiiatha De Danann wyszli zwycięsko. Sami jednak zostali później wyparci przez plemię Mac Miledh, Synów Mila, przodków Irlandczyków obecnych. Zmuszeni ujść do pałaców podziemnych, wybiegają z nich co wiosna, aby ożywić naturę. Następstwo pokoleń boskich i ludzkich mamy podane w Lehhar na Gabala, Ksiądze najazdów, która jest usystematyzowaniem mitycznej historii Irlandii, zgodnym z chronologią biblijną (wiek XIII, przerobiona w XVII). O doktrynie kolejnych wcieleń poucza nas opowieść o Tuanie mac Gairill, który należał do pierwszego z plemion najeźdźców, po czym, gdy umarł, odrodził się w postaci zwierzęcej, i tak dalej, aż wcielił się w człowieka i opowiedział, co widział. O życiu i działaniu Tuatha De Danann potem, jak stały się niewidzialne dla ludzi, mamy długi szereg opowieści, po części związanych z cyklami epickimi.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>