Kult Wężobójcy

Inaczej przedstawia się rzecz nad Sekwaną i na ziemiach sąsiednich. Napisy są tu bardzo rzadkie, a te, które znamy, nie mają tej wymowy co nadeńskie. Natomiast pomniki figuralne są liczne i pozwalają, one stwierdzić fakt nowy. Przedmiotem głównym czci jest tu szczególna postać Herkulesa – Herkules Wężobójca – przedstawiony w chwili walki z jedno- albo z wielogłowym wężem, którego ręką lewą chwyta za gardziel podnosząc jednocześnie w prawej maczugę do ciosu48. Tylko ten Herkules ukazuje się tu sam na pomnikach figuralnych. Mamy do czynienia z faktem oryginalnym, albowiem nad Renem – gdzie przecież wyobrażeń Herkulesa nie brak – nie widzimy nigdzie Wężobójcy. Herkules przedstawiony tam jest normalnie w postaci stojącej spokojnie: wsparty jest na maczudze, często z jabłkami Hesperyd w ręku. Rzadko bardzo widzimy go, jak walczy z potworami, z Lwem Nemejskim, z Wężonogim Gigantem49, nigdy jednak z Hydrą czy Wężem. Także na całym obszarze Belgiki północnej i środkowej Wężobójca nie występuje ani razu. Z ziem belgijskich tylko obszar Mediomatrików dostarczył dwóch przedstawień Wężobójcy – oba znaleziono w Metz D°, i obszar Trewerów ol jednego – pochodzi ono z terytorium dzisiejszego Luksemburga. Wobec tego, że między obszarem Mediomatrików i dorzeczem środkowej Sekwany stosunki, dzięki drodze Matrony, były zawsze ożywione, oraz wobec istnienia na obu rzeczonych obszarach kultów identycznych – nie omylimy się przypisując Wężo- bójcom :z Metz i znad Sekwany wspólne podłoże. Co do Wężobójcy luksemburskiego, to sądzę, że jest on przybyszem z krainy Mediomatrików.

Ośrodek, z którego kult Wężobójcy się rozchodzi, jak się wydaje, leży między Sekwaną i Ararem, bliżej jednak Sekwany, na obszarze Heduów i Senonów. Z jednej strony najstarszym z omawianych pomników, który nas doszedł, zdaje się być stela z Entrains. Z drugiej odnajdujemy Wężobójcę na dwóch pomnikach typu „kamieni o czterech bogach“ w okolicy Poitiers52, przy czym typ i ruch boga na jednym z nich, pomniku z Bapteresse, jest identyczny z typem i ruchem Wężobójcy z Meaux. Ale stela z Meaux jest starsza, typ przeto wędrować musiał od Sekwany ku południowemu zachodowi, nie odwrotnie. Dostać się mógł do ziemi Piktawów najprędzej Ligerein i Vigenną, co – zważywszy układ dróg wodnych Celtyki – przypuszczać każe, iż kult miał swe ognisko nad częścią Sekwany, powyżej Paryża.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>