Języki celtyckie – kontynuacja

Języki celtyckie rozbrzmiewały niegdyś na obszarze niezmiernym, od Apeninów po ujście Renu i po Wyspy Brytyjskie, od Wyżyny Kastyl- skiej po przełom Dunaju – dalej jeszcze: po Azję Mniejszą. Mówiły nimi ludy bitne, zdobywcze, potężne, gotujące się podbić świat cały, uzdolnione wszechstronnie. Celtowie umieli przetwarzać i tworzyć. Ich zdobnictwo zachwyca archeologów. Zawdzięcza się im sporo wynalazków technicznych. O żywości ich uczuć religijnych, o wiedzy ich kapłanów – druidów – wyrażał się z wielkim szacunkiem Posejdonios (początek wieku I przed Chr.), który Galię i Galów poznał sam. Ale przyszły klęski.

Od lat już dwu tysięcy z górą następują one po sobie nieomal bez przerwy. Nie przydało się Celtom na nic, że Rzym byli zdobyli (390 przed Ch,r.). Stali się z kolei łupem Rzymian. Zromanizowani zostali w Galii, w Hiszpanii, częściowo w Brytanii. Potem przyszła nawała germańska, w której zatonęły resztki Celtów naddunajskich i która, w postaci Anglów, Sasów i Jutów, wymiotła z ojczyzny część Celtów brytonickich do bezludnej prawie wówczas (wiek V i VI) Armoryki, dzisiejszej Bretanii francuskiej. Z trudem broniące się jeszcze w górach walijskich szczepy ulec muszą nowym zdobywcom, Normandom, i ich następcom, królom angielskim. Ci rozszerzają swe władztwo i na Irlandię, ledwie wyleczoną z ran zadanych jej przez dwa wieki trwające najazdy Skandynawów. Miara nieszczęść dopełnia się dla Walii po śmierci ostatniego wieł- kiego chorążego jej niepodległości, Owena Glyndwra (czytaj Glyndur: zm. 1415) – dla Irlandii za czasów Elżbiety i zwłaszcza Cromwella, dla Szkocji po tym, jak pod Culloden (1746) przegrywają ostatecznie Stuartowie, popierani przez celtyckich górali. Władze angielskie ścinają, wywożą ludzi i konfiskują. Cała Irlandia zostaje dwukrotnie ogłoszona w całości ziemią królewską, którą sprzedaje się kawałami na rynku londyńskim. Irlandczyk, który by się pokazał na lewym brzegu Shannonu, daje gardło (1654). W Szkocji nie wolno nawet używać stroju szkockiego. Nędza i głody dopełniają reszty.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>