Geografowie greccy cz. II

Inna jest sytuacja z Europą północno-wschodnią. Prawda, że także i tam kolonie helleńskie rozsiane były wzdłuż północnego wybrzeża Pontu[13], podobnie jak wzdłuż jego wybrzeża azjatyckiego i wybrzeża Azji Mniejszej, zwróconego ku Morzu Śródziemnemu. Towary pochodzenia greckiego docierały dość daleko w głąb i – być może – przewożone były czasami nawet przez samych Greków. Jeśli wierzyć Herodotowi, osada Celon os[14], położona o 15 dni drogi od Morza Azowskiego, miała być greckim miastem, ośrodkiem wymiany handlowej. Lecz w przeciwieństwie do Marsylii – która z takich czy innych przyczyn stała się z czasem ogniskiem myśli greckiej, skąd wyruszali odkrywcy, jak Pyteasz, gdzie osiedlali się wielcy uczeni i wybitni myśliciele, jak Posejdonios, by prowadzić tam swoje badania naukowe, dokąd ściągali dla słuchania wykładów filozofów Rzymianie nie dość zamożni, by móc sprostać kosztom pobytu w Atenach – miasta helleńskie północnego wybrzeża Pontu były zawsze tylko skupieniami rolników, rzemieślników, myślących jedynie o zaspokojeniu swej scytyjskiej klienteli i kupców, nie okazujących szczególnych zainteresowań dla badań naukowych. Nawet najhardziej zamożne z tych miast – jak Olbia1151 — nigdy nie były ogniskami życia intelektualnego. Ponadto miasta owe odgradzali od wnętrza kraju Scytowie, lud, odnoszący się wrogo do zwyczajów, kultów i pojęć Hellenów. Naczelnicy Trewerów 11G|, ponosząc wielkie koszta, sprowadzali .sofistów z Marsylii, by ci kształcili ich synów, a wielu młodych arystokratów galijskich tłoczyło się wraz z Grekami i Rzymianami w audytoriach fokejskiego miasta1171. Jeśli natomiast Scytowie hellenizowali się niekiedy – to musieli za to drogo płacić. Przykładem – tragiczny koniec Anacharsisa[18). Scytowie tolerowali | Greków tylko jako nabywców i dostawców, a Grecy ze scytyjskiego wybrzeża również zadowalali się, jak się wydaje, tą rolą. W każdym razie, jeśli nawet niektórym z nich udało się przedrzeć przez zaporę scytyjską, nie przyniosło to w wyniku niczego, co wzbogaciłoby lub sprecyzowało geograficzne pojęcia ich ziomków. Scytowie zaś ze swą zapóźnioną cywilizacją nie mogli odegrać wobec myśli helleńskiej takiej roli, jaką odegrały dawne cywilizacje Azji, Egiptu i Egei.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>