Dawny ustrój plemienno-arystokratyczny Walii

Nowi twórcy dochodzą dopiero późno do głosu. Dawny ustrój plemienno- arystokratyczny Walii, wstrząśnięty utratą niepodległości po śmierci Llewełyna (1282), mocno podkopany upadkiem powstania Owena Glyndwra (1400- 1415), zrujnowany został doszczętnie w okresie wojny Dwóch Róż (1455- 1485). Gdy zaś na tron angielski wstąpił książę rodem z Walii, Henryk VII Tudor (1485), wszystko, co jeszcze pozostało przedstawicieli panów krajowych, pociągnęło za nim do Londynu. Poeta nadworny nie miał co robić, skoro dworów zabrakło. Zdawać się mogło, że zamrze literatura walijska. Zjawił się jednak ratownik w osobie dotychczas lekceważonego piewcy i opowiadacza ludowego.

To samo w Irlandii wycieńczonej wojnami okresu elżbietańskiego (1570-1583) i powalonej ostatecznie za Karola I (1643) i za Cromwella (1654): ludzie wyrżnięci, ziemia zabrana, ostatni file dziedziczny, Duald Mac Firbis (zm. 1660), umiera z nędzy jako żebrak bezdomny, tuląc do piersi ukochaną swą księgę rękopiśmienną, wszystko, co pozostało z dawnej wspaniałości Irlandii.

To samo dzieje się w Szkocji w okresie wojen jakobickich. Poeta ludowy wnosi wiele nowego. Przede wszystkim formy i język. Ten w utworach autorów, chcących się swą uczonością popisać, bywał często archai- zowany, prawie zawsze sztuczny. Poeta ludowy tworzy w tym języku, którym mówi codziennie. Nie zna przy tym rozmiarów kunsztownych, form skomplikowanych, których używania uczono w szkołach poetyckich. Mówi prozą łatwą, układa wiersze proste, w rozmiarach piosenek wieśniaczych albo śpiewanych powszechnie i dobrze znanych mu pieśni kościelnych. Zresztą, któż by inne rozumiał? Nie ma już dworów pańskich, uczt królewskich, rozproszone zostały na zawsze audytoria dostojne, wybredne, ważące każdą zgłoskę, każdy rytm. Słuchaczami są prządki zebrane w wieczór zimowy, pasterze przy ognisku, wieśniacy w karczmie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>