Daily Archives 2017-08-09

Taliessin i Myrddin

Obok tych czysto lub przeważnie mitologicznych opowieści istniały z dawien dawna inne, których postaciami głównymi byli bohaterowie kulturowi. Więc Hu Gadarn (czyt. Hii) i Elldud, którzy nauczyli ludzi orania: Coli, który odkrył użytek pszenicy i jęczmienia, Ceraint Feddw (czyt. Kerajnt Wędlin), który dzięki pomocy cudownego dzika wynalazł warzenie piwa. Mamy o nich i o innych im podobnych wiadomości, niestety bardzo skąpe, ze wzmianek u historyków i genealogów średniowiecznych oraz z tzw. triad, krótkich tekstów, w których dla łatwiejszego zapamiętania łączone są rzeczy podobne w trójki. Do bohaterów kulturowych należą również, dla niektórych cech swoich, wspomniani już Taliessin i Myrddin, dwaj wieszcze, przed którymi nic nie było ukryte i którzy ludowi swemu objawili przeszłość, teraźniejszość i przyszłość oraz sformułowali zasady życia moralnego i prawnego. Aczkolwiek opowieść, którą o pierwszym z nich posiadamy, zredagowana została w obecnej swej postaci ulopiero w wieku XIV, wątek jej jest niezmiernie starożytny. Jest to wątek wcieleń kolejnych, o których człowiek półboski zachował pamięć dokładną, jak w Irlandii Tuan mac Cairill, w Grecji Pitagoras. Co więcej, mamy w tekstach wczesnośredniowiecznych liczne aluzje do przygód cudownych Taliessina, aluzje, które w świetle późniejszej opowieści stają się zrozumiale. Co do Myrddina-Merlina, już Nennius wspomina o tym, że był zrodzony z dziewicy, był przeto również wcieleniem jakiejś poprzednio żyjącej istoty ludzkiej czy boskiej, a wniosek ten potwierdzony jest przez to, że już w niemowlęctwie wieszcz posiada mądrość starca. Innym zgoła typem bohatera jest Peredur ab Efrawc (czyt. Ewrauk), wojownik prostaczy, ale niezwyciężony, który wędruje po świecie w poszukiwaniu olbrzymów i potworów. Znamy go przede wszystkim z opowieści w Mabinogion, gdzie przedzierzgnął się już w błędnego rycerza. Ale ślady jego charakteru dawnego pozostały, ślady tych czasów, gdy był Heraklesem kimryckim, zaklętym na dokonanie prac.

czytaj dalej