Daily Archives 2017-06-23

Opowieści cyklu Finna – kontynuacja

Spośród nich zasługuje na wzmiankę szczególną zatytułowana Zaloty o Etainę, bo jest wdzięczna. Etáin jest boginią, małżonką boga Midera, jednego z wodzów plemion bogini Danu. Pewnego wieczora wyszła z zaklętego pałacu podziemnego, by spojrzeć na piękny świat ludzki. Ale że była duszkiem, więc lekką, wiatr porwał biedną boginię i miotał nią poty, aż przez dymnik wpadła do sali, gdzie właśnie ucztował król. Byłaby utonęła w pucharze królowej, ale ta ją z winem połknęła. Po dziewięciu miesiącach królowa powiła córkę, którą nazwano także Etáin i którą, gdy dorosła, wydano za króla-sąsiada. Nie pamięta ona, że w innym życiu była boginią. Ale pamięta Mider, który, że tęskni do żony, zjawia się chcąc ją skusić do powrotu. Etáin odmawia, a wówczas Mider porywa ją. Pieśń, którą śpiewa, roztaczając przed Etainą czarowny obraz świata bogów, jest przepięknym utworem lirycznym. A natychmiast po nim następuje scena pełna niezrównanego komizmu. Mianowicie Etáin, której Mider podoba się, ale która jest osobą rozważną i dobrze o sobie myślącą, zapytuje kim jest, kto go rodzi? Biedny bóg, jako że bogiem jest, nie ma przodków. Wówczas Etáin wybucha: człowiek, sam nie wiedzący, kto był jego ojcem, ośmiela się podnieść wzrok na nią, córkę królewską, żonę tak godnego męża, jak król Eochu o Końskim Pysku! I trajkocze osłupiałemu Miderowi dwie listy przodków, każdą złożoną z kilkudziesięciu !imion.

czytaj dalej

UTWORY TREŚCI NARRACYJNEJ CZ. II

Cykl epicki ulacki, zwany tak od królestwa Uladh (dziś Ulster), którego walki z sąsiednim królestwem Connacht (dziś Connaught) stanowią tlo składających go opowieści, ustalił się w głównych swych zrębach nie później niż w wieku VI i VII. Głównymi bohaterami są po bar mac Nessa i jego siostrzeniec, niezwyciężony Cńchu- lainn: po stronie przeciwnej para królewska Ailill mac Magach i żona jego Medh (czyt. Méw). Wszystkie opowieści grupują się około jednej centralnej, znanej pod tytułem Toin Bó Cúalnge (czyt. Tajn bo KüFnjy), tzn. Zagnanie krów z Cúalnge. Ogromnej objętości opowieść ta – dłuższa znacznie od Iliady i Odysei razem wziętych dotyczy współzawodnictwa naprzód między Ailillein i Medbą spie rających się o to, kto z nich bogatszy, następnie między Connacht i Uladh, reprezentowanych przez bohaterów, w końcu między dwoma bykami, jednym, który należy do Aililla, drugim z krainy Cúalnge w Uladh, o którego zdobycie Medb wytoczyła wojnę. Pojedynek tych dwu byków boskich – są bowiem wcieleniami dwu bóstw – kończy opowieść, w której rolę główną gra Ciichulainn, sam jeden wstrzymujący cale wojsko nieprzyjacielskie. Zaklął je był, by się nie ruszyło z miejsca, aż jaki wojownik nie zabije go w pojedynku.

czytaj dalej