Daily Archives 2015-12-24

PARODIA I HUMORESKA CZ. II

W parodii jednej z opowieści cyklu ulackiego, Feis Bricrend, Uczta u Bricriu, Cuchulainn – w opowieści poważnej dokazujący cudów męstwa – przedstawiony jest jako głuptak, który zachowuje się tak, jak przysłowiowy słoń w składzie porcelany. Z cyklem laigeńskim wiąże się również kilka parodii, z których najzabawniejsza jest Gonitwa za Gilla Decair, tzn. „za parobkiem przyczyniającym kłopotu“. Widzimy w niej bohaterskich fiannaów, spasłych i niezgrabnych, którzy naprzód nie mogą zmusić półzdechłej szkapy do ruszenia z miejsca. Wsiada na nią cała ich gromada. Koń rozpłaszcza się pod ciężarem, lecz kopanie piętami nie pomaga nic. Aż tu pan jego, ów „parobek“, który pokłócił się z Finnein, rzuca służbę i rusza w świat. Koń odzyskuje od razu siły i goni za nim. Pozostali na grzbiecie jego dzielni wojownicy są poniesieni. Krzyczą bezradnie. Ktoś zdołał pochwycić konia za ogon i porwany zostaje również. Finn i reszta fianna’ów gonią zadyszani za koniem, który goni za swym panem – a ten nie chce stanąć. Przebiegają wszystkie wertepy Irlandii, gonitwa przechodzi na wyspy pobliskie i wciąż trwa. Jest to karykatura Gonitwy za Diarmaidem i Grainną.

czytaj dalej

Występowanie Herkulesa w literaturze

Herkules jest tu nie tylko tym z bogów, który Jowiszowi Optimo Maximo i Junonie Reginae towarzyszy najczęściej. Łączy go z nimi stosunek szczególnie ścisły: jest ich odpowiednikiem na przeciwnym biegunie kręgu bóstw skojarzonych. W napisach imię jego jest ostatnie z imion bogów wielkich: wymieniane są po nim już tylko bóstwa lokalne lub szczególne, jak Genii miejsc i zrzeszeń ludzkich. Na podstawach kolumn i na „kamieniach o czterech bogach“ postać jego zajmuje ścianę przeciwległą do tej, którą zdobi postać Jowisza albo Junony33. Ze nie chodzi tu o zepchnięcie boga hierarchicznie niższego na plan ostatni, ale o wyraz stosunku stałego, dowodzi fakt, że Herkules pozostaje na ścianie tylnej wówczas nawet, gdy wśród wyobrażonych postaci pojawia się bóstwo podrzędne, jak Genius, o ile tylko na ścianie przedniej pomnika widnieje Jowisz albo Juno. Natomiast w tych wypadkach, gdy wyobrażenia tych bóstw naczelnych brak, postać Herkulesa wysuwa się częstokroć na pierwsze miejsce, gdy tak wielkie bóstwa, jak Minerwa albo Mars, zadowalać się muszą ścianami bocznymi. Najwymowniejszym wszakże jest jeden z posągów znalezionych w Trewirze. Wyobraża on Jowisza siedzącego na tronie, którego oparcie zdobi postać gotowego do walki Herkulesa. Władca, optimo máximo hire rządzący w pokoju pokojowym światem, połączony tu jest z groźnym bojownikiem niebian, pogromcą bezbożnego rodu buntowniczych Gigantów. Jowisz i Herkules uzupełniają się nawzajem34.

czytaj dalej

Kult Jowisza Optimi Maxima

Te same warstwy dostarczają w Galii wyznawców najgorliwszych kultowi Imperium. Jak stwierdził Toutain94, w żadnej prowincji rzymskiej nie spotyka się tylu, co w Belgice i w Lugdunensis napisów osób prywatnych na cześć bogów urzędowych, przy czym osoby te nie chwalą się żadnym tytułem, noszą nazwiska brzmiące bardzo skromnie, słowem należą do drobnego mieszczaństwa. Dużo jest też napisów korporacji rzemieślniczych i kupieckich. Nie dziwna, że z kultem Jowisza Optimi Maximi i bóstwa cesarskiego skojarzyli ci ludzie swoje rodzime bóstwa, które stały się ich bóstwami zawodowymi – Merkurego, Mlnerwę, Herkulesa i Apollina. Występowanie Herkulesa na kolumnach „Jeźdźca z Wężonogiem“ znamionuje dalszy etap tego rozwoju, zmienionego pod wpływem idei monistycznych przybyłych ze wschodu i wyrażających się, jak wykazał p. Poisson93, w' kulcie boga słonecznego pojętego jako bóstwo światowe i urzędowe jednocześnie. Herkules jest tu wciągnięty w orbitę tego boga, jest jednym z jego przejawów, jego mocą pokonywania buntowników i potworów. Niemniej jest on dalszym ciągiem dawnego galo-romań- skiego Herkulesa przedzierzgniętego w Esusa, który tylko przesiąkł wpływami obcymi w międzynarodowym środowisku nadreńskim, gdzie mieszali się z Celtami Rzymianie, Germanowie i Grecy, gdzie jednak również był on zawsze czczony, jak to widzimy, przez warstwy najszersze i gdzie także – dowodem Saxanus i Herkules szpitalny – stal się bogiem zawodowym, równoległym Merkuremu i Mineirwie.

czytaj dalej

Herkules Wężobójca

Wszystkie – jest ich cztery – zachowane w Paryżu w Musée des Thermes (tzw. Musée de Cluny)-, odlewy w Muzeum Saint-Germain. Reprodukcje u Esp., IV, 3132-3135, tamże bibliografia. piony został kult Węiżobójcy greckiego. Herkules jest w dorzeczu Sekwany dalszym ciągiem boga SMERT (…).

czytaj dalej

Mieszkańcy astralnej przestrzeni

W wznoszeniu się ludzkości do jej przeznaczenia należy odróżniać pewne określone cykle – mniejsze lub większe okresy istnienia. Wielki okres obejmuje postęp ludzkości, począwszy od pierwszego pojawienia się pierwotnego człowieka z jego eterycznymi właściwościami, aż do bytowania w fizyczno-materialnym ciele i jego wznoszenie się aż do stanu duchowo-boskiego. Ten wielki okres obejmuje siedem okresów mniejszych. Bliższe szczegóły w „Nauce tajemnej” H. P. Bławackiej T. I, str. 704.

czytaj dalej