Daily Archives 2015-11-15

ODRODZENIE PIŚMIENNICTWA CZ. II

W drugiej połowie wieku XVIII odrodzenie poetyckie dosięga najwyższego poziomu w utworach Williama Pantycelyna (czyt. Pantykelyn: zm. 1791). Są to pieśni religijne poety obdarzonego potężną i bujną wyobraźnią. Język przepiękny, dzięki któremu Pantycelyn został zaliczony do klasyków literatury walijskiej nowożytnej. Pozostał on tak popularnym, że nazwano go wie- szczem narodowym Walii. Obok niego Thomas Edwards, piszący pod przezwiskiem Twm or Nant (zm. 1810), bardzo popularny, jest autorem wdzięcznych ballad. W tymże okresie co odnowienie prozy i wiersza powstają również zaczątki literatury walijskiej dramatycznej. Wprawdzie już wcześniej, w wieku XV, miały był przedstawiane w Walii miracula sceniczne, ale nie doszło z nich do nas nic. Najdawniejsze znane nam tzw. interludia pochodzą z połowy wieku XVI. Są to sztuki obliczone na audytorium ludowe, mało wybredne. Podobne są zupełnie do interludiów angielskich. Są też na nich wzorowane. Przedstawiają się jako połączenie misterium, moralitetu i krotochwili. Sceny komiczne zwłaszcza bywają żywe, choć często mocno rubaszne. Początkowo tolerowane przez reformację, interludia znikły wkrótce, w miarę jak wzrastał w niej duch rygorystyczny. Dopiero w końcu wieku XVIII odżywają one w nowej postaci dzięki wysiłkom wymienionego przed chwilą Thomasa Edwardsa, który układa do nich teksty.

czytaj dalej

Języki celtyckie

W rodzinie indoeuropejskiej języki celtyckie stanowią grupę odrębną, obok italskiej, germańskiej, słowiańskiej, aryjskiej[1]. Fonetyczną cechą, wspólną wszystkim językom celtyckim i jedną z najhardziej charakterystycznych, jest zanik indoeuropejskiego p nagłosowego: łacińskie paier, greckie patr, san- skryckie pitiir: „ojciec“ – staroirlandzkie athair-, łacińskie plenus, polskie pełny – irlandzkie luin. Cechy fonetyczne i morfologiczne skłoniły językoznawców do umieszczenia języków celtyckich między grupą germańską a italską, znacznie bliżej jednak tej drugiej.

czytaj dalej