Daily Archives 2015-11-03

Geografia sporządzona przez greków

W wyniku tego, pojęcia najstarszych autorów greckich o Europie północno-wschodniej są przepojone mitem i legendą w znacznie większym stopniu niż to wszystko, co mówili o innych częściach zamieszkałego świata. I nie tylko na początku swej ewolucji miały one bardziej archaiczne oblicze. Ewolucja ta dokonywała się wyjątkowo powoli. Nigdy też poznanie, które zrodziło się z należycie skontrolowanej obserwacji lub przynajmniej z wiaro- godnych wiadomości, nie wyzwoliło się od pierwiastków mitologicznych. Stan tych interesujących nas pojęć w chwili, gdy zaczynamy o nich wiedzieć cokolwiek, oraz ich stopniowe kształtowanie się – pozwalają w nich rozróżnić, co odnieść należy do bajki a co do rzeczywistości: proces formowania się poglądów występuje tu wyraźniej niż w jakiejkolwiek innej dziedzinie geografii greckiej, choćby najstarszej datą. W najbardziej nawet błędnych, najbardziej fantastycznych historiach – opowiadanych przez autorów greckich o krajach leżących powyżej Scytów i ich bezpośrednich sąsiadów – odnajdujemy element prawdy. Elementy rzeczywistości i bajki, poznanie zdobyte w drodze doświadczenia i mit, podobnie jak filozoficzna interpretacja rzeczywistości zawsze w postaci „wyobrażeń konwencjonalnych“ – występują w nich, jak zobaczymy, jako elementy wzajemnie się warunkujące. W jakiej mierze i w jaki sposób? Wyjaśnienie tego stanowi zadanie niniejszego .studium.

czytaj dalej

HERKULES GALIJSKI CZ. II

Zacznijmy od stwierdzenia, że kwestia kultu Herkulesa nie przedstawia się jednakowo we wszystkich dzielnicach Galii. Uderzają tu przede wszystkim znaczne różnice w samym jego rozmieszczeniu, tym znamienniejsze, iż obszary, w których świadectwa kultu występują najliczniej, nie zawsze są tymi, które kultura Imperium przeorała najgłębiej. Spotykamy wprawdzie znaczne skupienie tycli świadectw nad Renem, gdzie na podłożu germańskim i celtyckim, wzdłuż wiecznie zagrożonego pogranicza i wielkiej drogi wodnej, wkoło obozów i bogatych miast zaludnionych przez żywioły ściągające się ze wszystkich krańców świata rzymskiego, wytworzyła się kultura złożona, prawdziwie wszechrzymska. Za to na całym obszarze Galii Narbońskiej oraz trzech prowincji alpejskich mamy wszystkiego dwa pomniki kultu Herkulesa: stelę figuralną w Nîmes 21 i wspomnianą już serię płaskorzeźb w Vaison. A przecież tam właśnie romanizacja działać zaczęła najwcześniej i postąpiła tak dalece już za Flawiuszów, że Pliniusz o Galii Narbońskiej mógł rzec, iż „Italią raczej jest niż prowincją“ 22.

czytaj dalej

Ludzie żegnający się ze światem

Nawet ziemska miłość w zasadzie ma za tlo miłość niebieską. Miłość jest duchową siłą, działającą w różnych powierzchniach. Zasiana jest w duszy, na niższych płaszczyznach wykazuje ona namiętność, na wyższych jest nieśmiertelna.  w panoramie jedno za drugim przed oczami naszymi się przesuwają, gdy z naszego ciała znikają wszystkie oznaki życia – a otaczający są pewni, że ciało umarło, bo życie opuściło wszystkie jego organy z wyjątkiem mózgu – wtedy ogarnia nas przykre lub radosne przeczucie, odpowiednio do tego, jakim będzie nasze przyszłe istnienie, radosnym czy smutnym. Wszystkie inne wrażenia znikają wtedy zupełnie.

czytaj dalej